تئوریهای مدیریت پیشرفته بخش چهارم
فصل چهارم
سازمانها به عنوان سیستمهای باز
اینکه بگوییم سیستمی باز است، بدین معنی نیست که صرفاً درگیر تبادل با محیط است بلکه بدین معنی است که این تبادل، عامل اساسی و زیربنایی بقای سیستم است (Walter Buckley).
اگر چه نگرش سیستم باز ریشههای قدیمیتری دارد، اما ب عنوان بخشی از جنبش فکری، متعاقب جنگ جهانی دوم پدید آمد و باعث شد حوزههای جدید مطالعاتی مانند سایبرنتیک و نظریه اطلاعات را به وجود آورد.
بنیانگذار این نظریه « لودویگ ون برتالنفی( Bertalanffy) زیستشناس، بود که به شاخه شاخه شدن رشد علوم توجه داشت.
همین طور که از سطح مکانیکی به سمت سیستمهای ارگانیکی و اجتماعی حرکت میکنیم، اجزایی که سیستم را تشکیل میدهند پیچیدهتر و متغیرتر میگردند لذا ماهیت روابط بین اجزاء از یک سیستم به سستم دیگر تغییر میکند.
نوربرت وینر (Wiener) بنیانگذار سایبرنتیک، اشاره میکند که « سازمان باید به عنوان چیزی مورد توجه قرار گیرد که وابستگی متقابلی بین اجزای متعدد سازمانیافتهی آن وجود دارد، اما این وابستگی درجاتی دارد.
- در سیستمهای مکانی، وابستگی متقابل بین اجزاء به صورتی است که رفتار آنها شدیداً محدود و مقید گشته است، ساختار، نسبتاً غیر قابل انعطاف و سیستم روابط قطعی میباشد.
- در سیستمهای ارگانیک، ارتباطات بین اجزاء متقابل تا حد کمتری محدود است که این مسئله باعث انعطافپذیری و عکسالعمل آنها میشود.
- در سیستمهای اجتماعی مانند گروهها و سازمانها، ارتباط بین اجزاء، نسبتاً آزاد است؛ محدودیت کمتری بر رفتار یک عامل به وسیلهی شرایط عوامل دیگر تحمیل میشود. سازمانهای اجتماعی برعکس ساختارهای فیزیکی یا مکانیکی، سیستمهایی با ارتباط ضعیف هستند.